Psikolojik Danışman

Çocuklar ve ev işi

Çocukların ev işi yapması, mesuliyet ve sorumluluk duygularının gelişimine yardımcı olduğu gibi özsaygı ve özgüven gelişimini de destekler.

2 yaşındaki çocukla küçük görevlerle başlıyabilirsiniz (örneğin: oynadığı oyuncaklarını toplaması).  Çocuğunuza görev vermeden önce, görevleri iyi değerlendirin ve taşıyıp taşıyamıyacağını iyi tartın.Yaşa göre görevlendirmek çok önemlidir. Taşıyamıyacağı yükü çocuğa üstlendirmek ona fayda yerine zarar verir. Çocukların bu mesuliyetlerini taşıyabilmeleri için velilerin desteğine, cesaretine ve motivesine   ihtiyaçları vardır. Bunu başarabilmeleri için onların yardımlarına ihtiyac olunduğunun hissine kapılmaları ve yapıldıkdan sonra takdir ediliceğini bilmeleri önemlidir. 
Bir söylemenizde çocuğunuzun hemen görevine baçlayıcağını sanmayın. Burada sabırlı olmanız gerekir. Çocuğunuza oyunundan kendisini çözmek için zaman tanıyın. Genellikle bir çocuk karma karışık odasını temizlemede umutsuzluğa kapılır ve nerden başlıyacağını bilemez. Bir çocuk ne kadar küçük ise görevlerin o kadar kücük olması gerekir. Başara bileceği görevi verirseniz çocuğunuzun hevesini uyandırırsınız ve devamlılık için motive edersiniz. Cocuğunuza destek olun, ona yol gösterin ve onunla birlikte temizlemeye baslayın. Kendisi sizi yapdığınızla örnek alacaktır, onun için ev işlerindeki zorluluğu değil yapıldıktan sonra edilmiş başarıyı gösterin. Çocuğunuz mesuliyet duygusunu benimseyinceye kadar, yapması gereken görevlerini hatırlatın ve yapılanlarıda kontrol edin. Çocuğunuza övgünüzü ve gururunuzu esirgemeyin. Bu onu daha da motive edecektir.  Sürekli yapılan görevler zamanla çocuğa alışkanlık yapar ve zamanla kolay gelecektir. 

Yaşı ilerledikce görevlerde hem sevdiği hem sevmediği arasında dengeli bir seçim kurun. Eğer başka kardeşler var ise görevlerin dağılımını düzenli değistirin. Bu şekilde her çocuk diğer çocuğun yaptığı görevide yapmış olur. Zamanla çocuğun görevlerini ağırlaştırın. Bu şekilde görevlerinden sıkılmalarını önler öbür yandan da öz güven duygularının artmasına destek olursunuz.
Ev işlerindeki yardımlar çocuklarınızda:

• yeteneklerini uygun dağitmayı – ‘Bir günde kendime fazla iş yüklememem gerek’
• zaman çizelgesi kurmayı – ‘Pazartesi günleri dershanem var ise, odamı temizlemeye yeterli zamanım olmayacak,  benim başka bir gün temizlik icin karar vermem gerekir’
• görevleri öğrenmeyi (temizlik, düzen, evcil hayvan bakımı, ekmek alma, v.b.)
• kendisini aşabilmeyi – ‘Her ne kadar istemessemde, yapmam gerekiyor’

sağlar.
Bu şekilde bir görevin üstesinden gelmeyi ve görev mesuliyetini geliştirmeye de destek olunur.
 
ANCAK
Çocugunuzu ödüllendirmek ve motive etmek için bazen kücük bir hediye yapın ama bunu alışkanlık haline getirmeyin. Çocukların yaptıgı ev işleri için para vererek ödüllendirme yapmayın, yapıldığı zaman  yanlış mesaj vermiş olursunuz.

• Görevimi yaparsam para alacağım!
• Eğer ödeme yapılmazsa benimde hiç birşey yapmama gerek yok.
• Yapılan iş ne kadar cok ödenirse o kadar değerlidir.

Bu tür ödüllendirme çocukta alışkanlık yapar ve diğer bir yardımda daha fazla maddi ödül ister. Bu durumda evdeki işbirliğinin gerekli olduğunu ve özellikle ödüllendirici bir önemin olmadığını  belirtmek gerekir. 

Çocuğunuzun size yardımcı olabiliceği işler:

• kendi yatağını ve odasını toplama,
• yemek masasını kurma ve toplama,
• toz alma ve süpürme,
• çiçek ve evcil hayvan bakımı,
• çamaşır asma,
• yemek pişirmede yardım. v.b.

Yazar: Uzman Pedagog ve Psikolojik Danışman Dilara Tunç